‘Nou ja kijk, heel veel mensen op LinkedIn noemen zich verbinder’ begint Gertjan. ‘Dat is voor mij een beetje een jeukwoord, maar het is wel waar het over gaat. Er zijn vaak allerlei mensen betrokken in projecten, met verschillend gedachtengoed en met andere tijdsperspectieven. In het sociaal domein bijvoorbeeld is het ene brandje nog niet geblust of er is al een andere waar alle aandacht heen gaat. Terwijl het bij het bouwen van een nieuwe wijk met nieuwe spoorlijnen vaak gaat het over een termijn van 10 jaar. Boundaries zijn de grenzen die bestaan tussen die mensen, de professionals die hierin samenwerken. Ben je bijvoorbeeld meer een wij-zij denker? Wij van het ene domein en jij van het andere. Daar zit heel erg ‘wie hoort waarbij?’ in. Daar zit één dimensie, waar je ook vaak die verbinders ziet.’

Maar er zijn dus meer dimensies?

‘Ja, er zijn ook vaak cognitieve grenzen. Opvattingen, protocollen, instrumenten, methodieken die professionals hanteren, terwijl die voor andere abracadabra zijn. Dat speelt wel een belangrijke rol. De derde dimensie is meer een materiele grens. In het publieke domein uit zicht dat in ‘wie heeft er wel geld en wie niet?’ Terwijl mensen die aan domeinoverstijgende vraagstukken werken vaak juist ergens geld vandaan moeten halen. In al die dimensies proberen we te overbruggen zonder dat de grenzen weg hoeven.’

En daar zit het verschil met alleen verbinden?

‘Dat verbinden zit er wel in, maar we gebruiken juist die Engelse term om een beetje weg te blijven van dat jubeljargon op LinkedIn. Ik ben daar heel allergisch voor, als iedereen zegt dat die een verbinder is. Zij zitten vaak alleen op de eerste . Alleen professionals die een heel andere opleiding hebben dan het domein waarin zij werken, hebben oog voor de tweede dimensie. Maar stel dat je je hele leven al een jurist bent, dan is dat hoe je kijkt. Dat is heel anders dan hoe bijvoorbeeld een stedenbouwkundige kijkt. Ze zien ook wel dat dit een probleem is, maar weten niet precies hoe ze die grenzen moeten overbruggen.’

Toen hebben jullie er een boek over gemaakt?

‘Het boek is ontstaan vanuit wat mensen in de praktijk doen. We wilden het wat systematiseren, want je ziet dus dat de mensen vaak maar een deel van de beschikbare manieren om grenzen overbruggen  gebruiken. Bijvoorbeeld met elkaar een vernieuwende werkpraktijk ontwikkelen, bijvoorbeeld een atelier, die  verder gaat dan alleen maar vergaderen. Dat is een mooie manier  om de grenzen te overbruggen en tegelijkertijd  aan het vraagstuk te werken. Wat je in de praktijk vaak ziet is dat professionals uit verschillende domeinen, eerst proberen elkaar te overtuigen, van hun manier van kijken en denken. Dat helpt  echt niet om grenzen te overbruggen. Maar samen iets ontwikkelen, waarbij je samen ook taal ontwikkeld dat werkt vaak beter.’

Hoe werkt dat dan?

‘Als je bijvoorbeeld gaat samenwerken aan een gemeenschappelijk voorstel of een methodiek, die nog niet bekend is in één van de domeinen, dan moet je wel proberen elkaar te begrijpen. Je bent als je niet uitkijkt snel geneigd met voorbeelden te komen die de ander niet begrijpt. Dus je moet dan bedenken wat zou dat betekenen in mijn wereld? De boundary spanner speelt daar een rol, maar moet bijvoorbeeld ook mensen uitnodigen hun perspectief in te brengen die vaak niks zeggen. Dus vertalen is één ding, maar je moet ook ruimte geven aan alle perspectieven. Of dat je zegt ‘laten we dan in ieder geval iets maken dat past bij de groep, maar waarbij mensen ook loslaten wat ze gewend zijn’. Door voorbeelden te geven, maar ook mensen aan het werk te zetten. Ook al om het uit het praten alleen te krijgen.’

Hoe kwam de samenwerking met Sioo tot stand?

‘Wij vinden vanuit Sioo het werken aan het handelingsperspectief belangrijk. Daar hebben wij elkaar gevonden. Gertjan en het team heeft het boek gemaakt, dat wordt gebruikt in een aantal van onze leergangen. Dus toen ze dat concreter wilden maken met een spel, waren wij als Sioo gelijk geneigd daarin te stappen, omdat het spel het in de praktijk brengt ‘vertelt Maaike, waarna Gertjan haar aanvult ‘kijk zo’n boekje is mooi, maar dat leidt nog niet tot ander handelen. Ik gaf er wel presentaties over. Mensen vonden het leuk en inspirerend, maar het is te ingewikkeld om het je na één keer horen eigen te maken. Dus het idee is om je met zo’n ‘game’ te laten zien waar je tegen aan loopt in een simulatie achtige setting. Het idee is dat je het zo makkelijker leert’. ‘Ja’ zegt Maaike, ‘het helpt je ook helpt mee om even los te komen van je eigen jargon. Er even gezamenlijk aan te werken, waarbij het wat objectiever is omdat je het niet gelijk naar je eigen praktijk haalt. Dat past ook heel erg bij Sioo.’

Mooi, in het boek staat ook ‘grenzen overbruggen is vaak ook grenzen creëren’, kunnen jullie tot slot nog uitleggen wat dat inhoudt?

‘Ik heb een programmateam in Den Haag Zuidwest gevolgd, de teamleden kwamen uit verschillende gemeentelijke diensten.  Iedereen praatte zoals die het in de dienst gewend was. Maar in de loop van de twee jaar, waarin zij heel intensief  samenwerkten, kregen ze van hun oorspronkelijke collega’s het commentaar ‘ik weet niet wat jij aan het doen bent, maar hoor je nog wel bij ons?’ Dus het voelde meer als ‘wij vanuit het programmateam Zuidwest tegen de rest’ op een gegeven moment. Het programmateam had  een gemeenschappelijke taal en een gezamenlijke praktijk ontwikkeld. Maar ja, hun collega’s van de gemeentelijke diensten vonden dat maar  raar. Je zag dat die afstand steeds groter werd. Daar ontstond een andere grens.’

Eigenlijk wel een heel mooi resultaat als je het vanuit de boundary spanner bekijkt?

‘Ja, maar de keerzijde was wel dat ze minder voor elkaar kregen bij hun diensten zelf. Dat is voor het krijgen van middelen voor de voortzetting van hun programma  ingewikkeld.’

Zou je kunnen zeggen dat de taak van een boundary spanner een continu proces is, waarbij je dus weer nieuwe grenzen creëert

‘Ja, dat denk ik wel. Organisaties zijn vaak ingericht op stabiliteit, terwijl de boundary spanner vooral gericht is op de verandering. Dat geeft op zich al een interessante dynamiek.’

Een beetje wegblijven van dat jubeljargon op LinkedIn.