de 5 tips

1. Begin met het doel, niet met de spreker.
2. Geef bezoekers echte keuzevrijheid.
3. Zorg voor verrassing en spontaniteit.
4. Combineer leren met ontmoeting en beleving.
5. Maak energie het uitgangspunt van alles wat je doet.

Een kennisfestival is geen congres met een paar foodtrucks, een andere locatie en wat muziek. Wie een kennisfestival goed wil organiseren, moet fundamenteel anders kijken naar de ervaring die je deelnemers wilt geven. Het gaat niet alleen om wat mensen horen, maar ook om wat ze meemaken, wie ze ontmoeten, welke keuzes ze maken en met welke energie ze weer naar huis gaan.

Daar begint de eerste tip: begin met het doel, niet met de spreker.
Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk gebeurt vaak het tegenovergestelde. Er wordt een mooie locatie gevonden, een bekende spreker benaderd en vervolgens wordt een programma om die keuzes heen gebouwd. Bij een kennisfestival kies je nadrukkelijk voor een andere volgorde. Eerst bepaal je wat je wilt bereiken. Daarna bepaal je welke vorm daarbij past.

Wil je dat iedereen dezelfde boodschap hoort? Dan kan een congres een uitstekende keuze zijn. Maar wil je dat mensen verschillende perspectieven ontdekken, zelf keuzes maken, nieuwe mensen ontmoeten en met nieuwe energie naar huis gaan? Dan kan een kennisfestival veel beter aansluiten.

Tip 2: geef bezoekers echte keuzevrijheid.
Een van de belangrijkste kenmerken van een kennisfestival is dat deelnemers hun eigen route bepalen. Ze krijgen een blokkenschema en kunnen zelf kiezen welke onderwerpen, sprekers en activiteiten zij interessant vinden.

Dat lijkt misschien een organisatorisch detail, maar het is veel meer dan dat. Vrije keuze verandert de rol van de bezoeker. Die is niet langer iemand die een vastgesteld programma ondergaat, maar iemand die zijn of haar eigen festival samenstelt.
Juist dat gevoel van eigenaarschap maakt de ervaring anders.

En vrije keuze betekent ook dat bezoekers mogen afwijken van hun oorspronkelijke plan. Een sessie kan vol zijn. Een andere workshop kan plotseling interessanter lijken. Een gesprek kan langer duren dan gepland. Binnen een goed kennisfestival is dat geen probleem, maar onderdeel van de bedoeling.

Daarmee komen we vanzelf bij tip 3: zorg voor verrassing en spontaniteit.
Een goed festival organiseert niet alles dicht. Natuurlijk is een stevige basis nodig: een duidelijk programma, een logische inrichting en een goede organisatie. Maar binnen die structuur moet ruimte blijven voor het onverwachte.

Dat is misschien wel een van de grootste verschillen met een traditionele bijeenkomst. Op een congres ligt de route vaak grotendeels vast. Op een festival ontstaat ruimte om iets te ontdekken wat je vooraf niet had bedacht.

Die onverwachte keuze kan soms waardevoller zijn dan de activiteit waarvoor je oorspronkelijk kwam.
Daarom is het belangrijk om deelnemers niet alleen te helpen kiezen, maar ze ook te verleiden tot ontdekken. Een divers programma helpt daarbij. Verschillende onderwerpen, verschillende werkvormen en verschillende soorten sprekers maken de kans groter dat mensen iets tegenkomen wat ze niet hadden verwacht.

En dat brengt ons bij tip 4: combineer leren met ontmoeting en beleving.
Een kennisfestival draait nadrukkelijk niet alleen om inhoud. Leren krijgt meer betekenis wanneer het wordt gecombineerd met ontmoeting, plezier en een omgeving die uitnodigt om rond te kijken en nieuwe dingen te proberen.

Denk aan verschillende podia, workshops, muziek, theater, eten en drinken en een bijzondere locatie. Niet als decoratie, maar als onderdelen van een totaalervaring. De omgeving bepaalt mede hoe mensen een bijeenkomst ervaren. Een standaard congreszaal roept een andere verwachting op dan een loods, poppodium, industriële locatie of festivalterrein. De inhoud blijft belangrijk. Maar de manier waarop die inhoud wordt beleefd, is minstens zo belangrijk.

En dan de vijfde tip: maak energie het uitgangspunt van alles wat je doet.
Volgens het document is energie de kern van een kennisfestival. Mensen moeten niet alleen iets hebben geleerd, maar ook geinspireerd en opgeladen weer naar huis gaan.

Dat begint al voor het festival. Een organisatie die zelf enthousiast is over wat ze aan het bouwen is, draagt die energie gemakkelijker over op bezoekers. Tijdens het festival ontstaat energie uit de combinatie van verrassende verhalen, ontmoetingen, keuzevrijheid, muziek, plezier en een bijzondere omgeving.
Dat betekent ook dat energie geen los onderdeel van het programma kan zijn. Je kunt niet aan het einde van de organisatie besluiten dat er nog wat meer energie nodig is. De vraag moet vanaf het begin centraal staan: draagt dit bij aan de ervaring die we willen creeren?
Dat geldt voor de programmering, de locatie, de communicatie, de inrichting en de manier waarop mensen worden ontvangen.

Een kennisfestival is uiteindelijk succesvol wanneer die onderdelen samenkomen. Wanneer bezoekers niet alleen een aantal goede sessies hebben bezocht, maar het gevoel hebben gehad dat ze even uit hun dagelijkse omgeving zijn gestapt. Dat ze nieuwe ideeen hebben gehoord. Nieuwe mensen hebben ontmoet. Verrast zijn. Plezier hebben gehad. En vooral: nieuwe energie hebben gekregen om iets anders of nieuws te gaan doen.
Dat is het verschil tussen een bijeenkomst en een kennisfestival.
De vorm is daarbij nooit het doel op zichzelf. Het festival is een middel om mensen in beweging te brengen. Wie dat als uitgangspunt neemt, maakt andere keuzes. Niet: welke spreker kunnen we boeken? Maar: welke ervaring willen we creeren?
Precies daar begint een goed kennisfestival.